Bu sayfa arşiv amaçlı olup güncel olmayan bilgiler içerebilir.
Güncel bilgiler için lütfen neu.edu.tr adresindeki yeni internet sayfamızı ziyaret ediniz.

Tıbbı Patoloji AnaBilim Dalı

Anabilim Dalları | Fakülte Sayfası | Neden Biz | Yönetim | Koordinatörler | Akademik Takvim | Akademik Faaliyet | Beyaz Gömlek Giyme Töreni | Dersler | Laboratuvarlar | Tıp Dergisi | Hastane | Açılış Töreni Videoları | Üyelikler | Kaynakça





Prof.Dr.
Gamze MOCAN

Anabilim Dalı Başkanı

Yrd.Doç.Dr.
Hanife ÖZKAYALAR
Öğretim Üyesi

 

Tıbbı Patoloji HABERLER

PATOLOJİ LABORATUVARINDA YAPILAN İŞLEMLER

*Patoloji bilimini nasıl tanımlarsınız?
Patoloji hastalık bilimidir. Morfolojik, immünolojik ve moleküler yöntemlerle hastalıkların etyolojileri, etyopatogenezleri ve doku ve organda oluşturduğu değişiklikleri ve işlev bozukluklarını inceler.

*Patoloji biliminin hedefi ve görevleri nelerdir?
Hastalığın adını koyarak (Tanı) ve hastalığın klinik gidişi ile ilgili ek bilgiler vererek hekime tedavisinin yönü hakkında ışık tutmak, yol göstermek. Patoloji bölümü tüm klinik dallarla işbirliği içinde çalışan, hastaya tanı koyma ve tedavinin yönünü belirleme aşamasında kritik rol oynayan bir cerrahi tıp birimidir. Birçok hastalığı erken aşamada saptayarak ileri evre kansere dönüşmeden hekimi bilgilendiren ve böylelikle hasta tedavisini yönlendiren bir disiplindir.

*Patoloji laboratuvarlarında neler olmalıdır?
Patoloji uzmanı bir hekim, patoloji teknik elemanları, laboratuvar için gerekli teknik cihaz, ekipman, sarf malzemeleri, mikroskop.

*Patoloji laboratuvarına ulaşan bir materyali hangi yöntemler ile incelemeye hazır hale getirirsiniz?
Laboratuvara gönderilen küçük endoskopik biyopsi, insizyonel biopsiler vb materyaller öncelikle ağzı hava geçirmeyen uygun kaplar ile fiksatif solusyonlar içerisinde patoloji laboratuvarına ulaştırılmalıdır. Organ rezeksiyonları, ekstremite amputasyon materyalleri gibi büyük spesmenler ise temiz bir beze sarılı olarak fiksatifsiz ve zaman kaybetmeden laboratuvara ulaştırılmalı ve uygun diseksiyon yöntemiyle açılarak tüm doku katmanlarına formalin difüzyonu olacak şekilde uygun kaplar içerisinde bekletilmelidir. Sitolojik materyaller için ise gönderme prosedürleri alınan materyalin cinsine göre farklı değişiklikler içermektedir.
Gönderilen materyal öncelikle makroskopi laboratuvarında uzman hekim tarafından gözle değerlendirilip ağırlığı, boyutları (ölçüsü), rengi, kıvamı, sıra dışı bir lezyon olup olmadığı yönünden muayene edilir. Daha sonra materyalin tipine ve içerdiği patolojiye göre standardize edilmiş örnekleme yöntemleri kullanılarak uygun ölçüde çok sayıda lezyon örnekleri alınır.
İleri standardın kullandığı hastanelerde( örn: bizim hastanemizde) tam otomatize doku takip (işleme) cihazlarına konulan bu örnekler 14-16 saat süren ve çeşitli kimyasal solüsyonlarda dokuların belli sürelerle bekletilmesi prensibine dayanan bu işlemden geçirilerek kesit alma işlemine hazır hale getirilirler. Yüksek lisans- lisans düzeyinde eğitim almış patoloji teknisyenleri parafin kalıplar içerisine gömülen bu örnekleri daha sonra mikrotom adı verilen ve 1 milimetrenin binde biri oranında kesit yapabilen cihazlarda keser. Elde edilen kesitler lam adı verilen camlar üzerine yapıştırılır ve Hematoksilen eozin adı verilen standart doku boyası ile boyanır. Bu işlem sonrası mikroskop altında incelenmeye hazır hale getirilirler.

*Patolojinin ayırıcı tanıda kullanılan yöntemleri nelerdir? Ne amaçla kullanılırlar?
Ayırıcı tanıda kullanılan yöntemler:
a) Histokimyasal boyalar: Daha ucuz ve temel bir teknik olarak IHK’dan daha eski bir yöntemdir. Burada da amaç hücre içerisindeki madde birikimlerinin, temel yapıtaşlarını veya enfeksiyon ( bakteri, mantar) etkenlerini göstermek olup İHK’nin yaygınlaşması ve panel spektrumunun son derece genişlemesi ile kullanımı azalmıştır. Ancak belli başlı olanlar halen ucuz ve kolay uygulanabilirliği nedeniyle her laboratuarda mevcuttur.
b) İmmünohistokimyasal boyalar: Hücreler içerisinde bulunan yapıtaşlarını veya kimyasal reaksiyonları özel bir renkle işaretlenmiş enzimle tanımayı ve göstermeyi esas alan, immünolojiden yararlanan bir ayırıcı tanı yöntemidir. Tümörün tipi, orijin aldığı doku, ürettiği normal veya sıra dışı ürünlerin tanımlanması ve böylece tümör tipinin belirlenmesini veya tümöre spesifik tedavide kullanılan ilaçların uygulanıp uygulanamıyacağını belirler. Örneğin meme kanserinde tümörlü dokuda östrojen (ER) ve progesteron (PR) reseptörlerinin varlığı ve yaygınlığı ameliyat sonrasında bu hastaya reseptör blokör tedavi (tamoksifen) verilip verilmeyeceğini belirler. Aynı şekilde tümörlü dokuda c-erb B2 mutasyonunun varlığının saptanması hastaya hedefe yönelik tedavi (Herceptin) uygulanır. Ayrıca bazı tümörlerde etyolojide rol oynayan bazı mutasyonların saptanmasında (p-53, Rb, EGFR, CD-117) immunhistokimyasal yöntemler kullanılır. Bunların yanı sıra yine kanserlerde o hastanın tümörünün klinik gidişi ile ilgili bilgi verecek bazı ek bulguları (örneğin tümörün çoğalma hızı-Ki-67) elde etmemizi sağlar.
c) İmmünflöresan mikroskopi: Etyolojisi immün aracılı mekanizmalarla gerçekleşen bazı deri, böbrek, vasküler hastalıkların tanısının konulmasında, depolanan immünkompleksleri fluoresan işaretli boyalarla ortaya çıkarma ve karanlık alanda özel ışık filtreleri ile var olan fluoresansı değerlendirme prensibine dayanır. Örneğin Glomerülonefritler, vezikülobüllöz ve vaskülitik deri hastalıkları gibi otoimmun kökenli hastalıklarda immunkomplekslerin depolandığı bölgeyi ve immunkompleksin tipini görmemizi sağlar.
d) Elektron mikroskopi: Rutinde kullanılacak kadar ucuz bir yöntem olmadığından her patoloji ünitesinde mevcut değildir. Ancak yukarıda sayılan konvansiyonel yöntemlerle gösterilemeyen bazı hücre bazında birikimler ve normal dışı organel değişimleri bu yöntemle gösterilebilmektedir. Ve özellikle medikal böbrek biopsilerinin değerlendirilmesinde sıklıkla gereksinim duyulmaktadır (İmmün komplekslerin glomerülde hangi seviyede biriktiği, ya da hücre içinde sıra dışı birikimler (amiloid fibrilleri).

*Laboratuvara gönderilen materyalin hazırlama ve inceleme sırasında nelere dikkat edersiniz? Raporlamada nelere dikkat edersiniz?
Işık mikroskopisinde tanıya varılamayan durumlarda yukarıda sözünü ettiğimiz ayırıcı tanı yöntemleri en ucuz ve pratik olanından başlanarak kademeli uygulanır. Hastanın tanısının en basit ve ucuz yöntemlerle konulması hedeflenir. Raporda klinisyene hastalıkla ilgili en fazla bilgiyi en doğru şekilde vermek amaçlanır.

*”Patolojide sonuçlar geç çıkar” inancı doğru mudur?
Yukarıda tanımladığımız kesitlerin uzman hekimin önüne hazır halde getirilmesi aşamasına kadar olan süre ortalama 24 saatir. Eğer lezyon yardımcı tanı yöntemlerine gerek duymadan tanınacak bir lezyon ise ışık mikroskopik incelemenin ardından yazılacak rapor ile hasta sonucunu iki gün içinde alır. Patolog hastanın sadece hastalıklı organını mikroskopta incelediğinden ve hastayı muayene etmediğinden, biopsisini incelerken klinisyenin patoloğa tanı koymada çok önemli yer tutan ayrıntılı klinik bilgi, radyolojik ve laboratuvar bilgilerini vermesi gerekir. Bazen ayırıcı tanıda son derece önemsiz gibi görünse de yaş ve cinsiyetin dahi önemli rolü vardır ve ne yazık ki sıklıkla patolog bu bilgileri kendisi bulmak durumunda kalmaktadır. Ayrıcı tanıda ileri ayırıcı tanı yöntemlerine başvurulması gereken durumlarda raporlama süresi bir-iki gün daha uzayabilmektedir. Tabii ki söz konusu laboratuvarın iş yükü, personel sayısı, vb. durumlar da buna olumlu ya da olumsuz eklenebilmektedir.
Bazı özel durumlarda (ameliyat sırasında cerrahın uygulayacağı cerrahi yöntemi, yöntemin şeklini ve sonucunu kapsar) hasta ameliyat olurken lezyondan alınan ufak bir örneğin hızlı bir biçimde patoloji laboratuvarına gönderilmesi söz konusudur. Taze dokunun bir lama dokundurulması esasına dayanan İmprint yöntemiyle dökülen hücrelerin incelenmesi; daha sonra gönderilen dokunun özel bir cihazda -20/-25 derecede dondurulup, mikron kalınlığında kesilmesi ve hızlı boyama yöntemiyle boyanıp bakılması esasına dayanan Frozen incelemesiyle hasta maksimum yarım saat içerisinde tanı alabilir.
Frozen işlemi sadece ameliyat esnasında ve bazı özel durumlarda başvurulan bir yöntem olup rutin tanı aracı değildir.
Bilimsel Otopsi: Hastalıkların insan bedeninde organlarda oluşturduğu morfolojik değişiklikleri ya da bulguları gözlemek ve tanımlamak, bazen kesin ölüm nedenini belirlemek ve söz konusu hastalıkla ilgili olarak klinisyeni bilgilendirmek ve eğitmek amaçlanır. Bunun için insan bedenindeki her 3 boşluk (kafa, göğüs ve karın boşlukları) açılır; gerekli incelemeler yapıldıktan sonra usulüne uygun olarak kapatılır.

*Kanser nedir? Nasıl tanımlayabiliriz?
Kanser Latincede yengeç anlamına geliyor. Yengeç, düşmanını kıstırdıktan sonra uzun, dişli kollarıyla sıkıca tutuyor ve yavaş yavaş kemirerek öldürür. Kanser de tek hücreden başlayarak çoğalan ve komşu yapıları da zarara uğratıp yavaşça insan vücudunun çöküşüne neden olan iyi huylu olmayan kötü huylu kitlelerdir.
Anormal, denetimsiz, düzensiz ve hızlı büyüyen, organizmanın kontrolü dışında, kendi lehine, organizma aleyhine büyüyen genetik olarak hasarlanmış dokudur. Kontrol altına alınmadığı taktirde anormal çoğalma sonucu önce içinde bulunduğu organın işlev ve morfolojisini bozar. Uygun tedavisi yapılmadığında hastanın da ölümüne neden olur.

*Kanserin yayılmış olması ne anlam ifade eder?
Kontrol edilemeyen doku büyümesi, içerisinde bulunduğu organın kan ve lenf damarları yoluyla, bazen de komşuluk yoluyla uzak organ ve dokulara yayılarak onların da işlev ve yapılarını bozar. Kanserin bu yolla yayılmış olması hastanın yaşam süresini ve/veya hastalıksız sağkalımını olumsuz yönde etkiler.

*Kanser tanısında veya takibinde patoloji biliminde beklenen nedir?
Patoloji raporunun doğru tanı ve evrelemede (yaygınlık) gereken parametreleri, kanserle ilgili diğer ek özellikleri içermesi, hastaya olabildiğince çabuk ve doğru tanının verilmesi gereklidir. Ayrıca tedaviye yanıtın değerlendirilmesinde ve başka laboratuvarlarda başka patologların koyduğu tanıların konsülte edilerek yorumlanmasında patoloji bilimi ve uzman patolog kanser için odak noktasıdır.

*Kanser hastalığı ile toplumlar nasıl mücadele etmelidir?
Kanserin, tedavisinden önce erken tanı ve tarama yöntemleriyle tanınması ve hatta oluşumundan önce yakalanıp (HPV-servikal kanser ilişkisi) tedavi edilmesi hedef olmalıdır. Bu anlamda tarama testlerinin yaygınlaştırılması, halkın bu konulara farkındalığının arttırılması, tüketilen hazır veya taze gıdaların katkısız olmasına özen gösterilmesi, çevre bilinci ile su kaynaklarının, hava kirliliğinin kontrolü gibi devlet ve sivil toplum örgütlerinin ortak rol alması gereklidir.

*Kanser haftasına girmek üzere iken toplumumuza neler söylemek istersiniz?
Kanser sadece komşunuzun değil sizin de hastalığınız olabilir!! Öncelikle erken tanının önemini fark etmemiz gerekir. Bu yüzden tarama testlerimizi, sağlık kontrollerimizi aksatmamamız gerekir. Bireyin en iyi doktorunun kendisi olduğu, vücudumuzda olan değişimleri en iyi bizim anlayıp gözleyebileceğimiz ve bunlara kayıtsız kalmamamız gerektiği unutulmamalıdır.

MEDİKAL PATOLOJİ ANABİLİM DALI

Sitopatoloji

  • Jinekolojik sitoloji
  • PAP smear tarama testi
  • Jinekolojik olmayan sitoloji
  • Effüzyon sitolojisi
  • Kist sıvıları
  • İnce iğne aspirasyonu- solid organ ve dokulardan
  • BOS sitolojisi
  • İdrar ve mesane yıkama sıvıları
  • Hücre bloğu
  • Sitokimyasal boyama teknikleri
  • İmmünositokimyasal boyama teknikleri

Histopatoloji

  • Cerrahi patoloji
  • Organ rezeksiyonu
  • Ekstremite ampütasyonu
  • Lenf nodu diseksiyonu
  • İnsizyonel biyopsi
  • Eksizyonel biyopsi
  • Tur-cut iğne biyopsi
  • Punch biyopsi
  • Endoskopik biyopsi
  • Histokimyasal boyama teknikleri
  • İmmünohistokiyasal boyama teknikleri
  • İmmünofloresan mikroskopi
  • Frozen inceleme
  • Dokuda HPV genotiplendirme
I prefer Near East University

Haftanın Manşetleri

Fakülteler

Atatürk Eğitim Fakültesi
Denizcilik Fakültesi
Diş Hekimliği Fakültesi
Eczacılık Fakültesi
Fen-Edebiyat Fakültesi
Güzel Sanatlar ve Tasarım Fakültesi
Hukuk Fakültesi
İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi
İletişim Fakültesi
İlahiyat Fakültesi
Mimarlık Fakültesi
Mühendislik Fakültesi
Sağlık Bilimleri Fakültesi
Sahne Sanatları Fakültesi
Tıp Fakültesi
Veteriner Fakültesi

Yüksekokullar

Beden Eğitim ve Spor Yüksekokulu
Turizm ve Otel İşletmeciliği Yüksekokulu

Meslek Yüksekokulları

Meslek Yüksekokulu
Denizcilik Meslek Yüksekokulu
Adalet Meslek Yüksekokulu
Sağlık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu

Enstitüler

Eğitim Bilimleri Enstitüleri
Fen Bilimleri Enstitüsü
Sağlık Bilimleri Enstitüsü
Sosyal Bilimler Enstitüsü

Hazırlık Okulları

İngilizce Hazırlık Okulu

Araştırma Merkezleri

Rauf Raif Denktaş Araştırma Merkezi
Kıbrıs Araştırmaları Merkezi (YDÜ-KAM)
Turizm Araştırma Merkezi
YDÜ-IBM İleri Araştırmalar Merkezi
İnovasyon ve Bilişim Teknolojileri Araştırma Merkezi
Çevre Bilimleri Enstitüsü ve Herbarium
Bilgi Yönetimi Araştırma Merkezi
Uygulamalı Yapay Zeka Merkezi
Kıbrıs Tarihi Araştırmaları Merkezi (YDÜ-KTAM)
Strateji ve Enerji Politikaları Araştırma Merkezi
Sanat ve Tasarım Araştırmaları Merkezi
Yakın Doğu Enstitüsü
Genetik ve Kanser Tanı Merkezi
Mimarlık-Tasarım-Planlama Araştırma Merkezi
İrfan Günsel Araştırma Merkezi
Toplumsal Araştırma ve Geliştirme Merkezi
İletişim Araştırmaları Merkezi

Merkezler

Tüp Bebek Merkezi
Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Araştırma Merkezi
Psikolojik Danışma Merkezi
Uzaktan Eğitim Merkezi
Rûmi Enstitüsü
Yakın Doğu Üniversitesi Hastanesi Diyaliz Merkezi
Yaşam Boyu Eğitim Merkezi
Kariyer Merkezi
Sigara Bırakma Merkezi